Μηχανισμοί για ανοιγόμενες θύρες

Οι μηχανισμοί μπορούν να λειτουργούν ως τηλεχειριζόμενοι, με χειρισμό από μπουτόν ή μπουτόν-κλειδί κλπ. Μπορούν επίσης να συνδυαστούν με μεγάλη σειρά από εξαρτήματα (πχ φωτοκύτταρα ασφαλείας, φανούς ειδοποίησης, ηλεκτρικές κλειδαριές κλπ) για να καλύψουν τις απαιτήσεις λειτουργικότητας και ασφάλειας οποιασδήποτε εγκατάστασης.

Διαθέτουμε μηχανισμούς ανοιγόμενων θυρών των εταιρειών FAAC S.p.A., Genius S.p.A., EcoDoors και mhouse, κατάλληλους να αυτοματοποιήσουν κάθε μεγέθους (μέχρι μήκος φύλλου 7 m) και συχνότητας χρήσης ανοιγόμενη αυλόπορτα και καγκελόπορτα.

• FAAC - Μηχανισμοί ανοιγόμενων θυρών

FAAC 400
	Γραμμικός μηχανισμός (μπράτσο). Ηλεκτροϋδραυλικός. Κατάλληλος για εξαιρετικά συχνή χρήση. FAAC 400CBAC: Για μήκος φύλλου μέχρι 2.20 μέτρα. FAAC 400SBS: Για μήκος φύλλου μέχρι 7.00 μέτρα.
FAAC 402
	Γραμμικός μηχανισμός (μπράτσο). Ηλεκτροϋδραυλικός. Κατάλληλος για πολύ συχνή χρήση. FAAC 402CBC: Για μήκος φύλλου μέχρι 1.80 μέτρα. FAAC 402SBS: Για μήκος φύλλου μέχρι 3.00 μέτρα.
FAAC 422
	Γραμμικός μηχανισμός (μπράτσο). Ηλεκτροϋδραυλικός. Κατάλληλος για πολύ συχνή χρήση. FAAC 422CBAC: Για μήκος φύλλου μέχρι 1.80 μέτρα. FAAC 422SBS: Για μήκος φύλλου μέχρι 3.00 μέτρα.
FAAC 412
	Γραμμικός μηχανισμός (μπράτσο). Ηλεκτρομηχανικός. Κατάλληλος για μέτρια συχνότητα χρήσης. Για μήκος φύλλου μέχρι 2.00 μέτρα.
FAAC 413
	Γραμμικός μηχανισμός (μπράτσο). Ηλεκτρομηχανικός. Κατάλληλος για συχνή χρήση. Για μήκος φύλλου μέχρι 2.50 μέτρα.
FAAC 415
	Γραμμικός μηχανισμός (μπράτσο). Ηλεκτρομηχανικός. Κατάλληλος για συχνή χρήση. Για μήκος φύλλου μέχρι 4.00 μέτρα.
FAAC 390
	Αρθρωτός μηχανισμός. Ηλεκτρομηχανικός. Κατάλληλος για μέτρια συχνότητα χρήσης. Για μήκος φύλλου μέχρι 1.80 μέτρα.

• GENIUS - Μηχανισμοί ανοιγόμενων θυρών

GENIUS Euro Bat
	6 διαφορετικά μοντέλα: - 4 μοντέλα μονοφασικά (230 V AC) - 2 μοντέλα χαμηλής τάσης (24 V DC) Τα μοντέλα χαμηλής τάσης, μπορούν να συνδυαστούν με μπαταρίες για λειτουργία σε περίπτωση διακοπής ρεύματος.

• EcoDoors - Μηχανισμοί ανοιγόμενων θυρών

EcoMotor SW250
	Μηχανισμοί για ανοιγόμενες αυλόπορτες και γκαραζόπορτες με βάρος μέχρι 250 κιλά και μήκος έως 5 μέτρα (ανά φύλλο), κατάλληλοι για οικιακή και εμπορική χρήση.

• mhouse - Μηχανισμοί ανοιγόμενων θυρών

mhouse WG2 & WG20
	Ηλεκτρομηχανικοί γραμμικοί μηχανισμοί (μπράτσα). Για ανοιγόμενες θύρες με βάρος μέχρι 250 κιλά και μήκος μέχρι 2.00 μέτρα ο WG2 ή βάρος μέχρι 400 κιλά και μήκος μέχρι 3.50 μέτρα ο WG20 (ανά φύλλο). Κατάλληλοι κυρίως για οικιακή χρήση.
mhouse WK2
	Ηλεκτρομηχανικοί αρθρωτοί μηχανισμοί. Για ανοιγόμενες θύρες με βάρος μέχρι 200 κιλά και πλάτος μέχρι 1.80 μέτρα (ανά φύλλο) και για γωνία ανοίγματος μέχρι 120 μοίρες. Κατάλληλοι κυρίως για οικιακή χρήση.
mhouse WU2
	Ηλεκτρομηχανικοί υποδαπέδιοι μηχανισμοί για ανοιγόμενες θύρες. Για ανοιγόμενες θύρες με βάρος μέχρι 200 κιλά και πλάτος μέχρι 1.80 μέτρα (ανά φύλλο). Κατάλληλοι κυρίως για οικιακή χρήση.

Μία πρώτη κατηγοριοποίηση των μηχανισμών συρόμενων θυρών γίνεται με τον τρόπο που αυτοί μεταδίδουν την κίνηση στο θυρόφυλλο. Με βάση αυτή διακρίνουμε τους εξής τύπους (αναφορικά τουλάχιστον με τους μηχανισμούς που εμείς διαθέτουμε):

• Γραμμικοί μηχανισμοί ή “μπράτσα”. Ο μηχανισμός εγκαθίσταται ώστε να δημιουργεί ένα τρίγωνο με γωνίες τον άξονα των μεντεσέδων και τα δύο σημεία άρθρωσης του μηχανισμού (στην κολόνα και στο θυρόφυλλο). Κατά την λειτουργία του εκτελεί μία ευθύγραμμη κίνηση και κατ’ αυτό τον τρόπο μεταβάλει το μήκος της μίας πλευράς του τριγώνου (την απόσταση από το σημείο άρθρωσης του μηχανισμού στην κολόνα έως το σημείο άρθρωσης του μηχανισμού στο θυρόφυλλο) και άρα κινεί το θυρόφυλλο. Η συγκεκριμένη κινηματική συμπεριφορά συνεπάγεται το γεγονός ότι η ταχύτητα ανοίγματος/κλεισίματος της πόρτας δεν μπορεί εύκολα να εκφραστεί σε γωνία ανά μονάδα χρόνου (όπως πχ 5°/sec) αφού παίζει μεγάλο ρόλο η γεωμετρία του τριγώνου αυτού. Για την ακρίβεια, η ταχύτητα δεν είναι καν σταθερή στη διάρκεια της διαδρομής. Για τον λόγο αυτό, οπότε ο κατασκευαστής συνήθως δίνει την γραμμική ταχύτητα του μηχανισμού ενώ προδιαγράφει και το “ιδανικό” τρίγωνο ώστε ο μηχανισμός να μπορεί να ασκήσει την δύναμη που πρέπει. Αναφορικά με τον τρόπο λειτουργίας, οι γραμμικοί μηχανισμοί χωρίζονται στις εξής κατηγορίες:
  • Ηλεκτρομηχανικοί. Σχεδόν πάντα έχουν έναν κοχλιωτό άξονα που περιστρέφεται από τον ηλεκτροκινητήρα, μετακινώντας το σημείο άρθρωσης του μηχανισμού στο θυρόφυλλο εμπρός ή πίσω ανάλογα με τη φορά περιστροφής (“βιδώνοντας” ή “ξεβιδώνοντας” δηλαδή). Πρόκειται για φθηνότερους μηχανισμούς σε σχέση με τους αντίστοιχους ηλεκτροϋδραυλικούς.
  • Ηλεκτροϋδραυλικοί. Εδώ ένα υδραυλικό έμβολο διπλής ενέργειας μετακινεί το σημείο άρθρωσης του μηχανισμού στο θυρόφυλλο εμπρός ή πίσω. Είναι πιο ακριβοί αλλά έχουν μεγαλύτερη μέγιστη συχνότητα χρήσης, μεγαλύτερη μακροζωία, αθόρυβη και ομαλή λειτουργία ενώ λόγω της μεγαλύτερης δύναμης που αποδίδουν έχουν μικρότερες απαιτήσεις χώρου εγκατάστασης (μικρότερο τρίγωνο) και μπορούν να κινήσουν και πολύ μεγάλα θυρόφυλλα.
• Αρθρωτοί μηχανισμοί ή “καραγκιόζηδες”. Ο μηχανισμός περιστρέφει έναν άξονα ο οποίος αποτελεί την μία άρθρωση ενός αρθρωτού μηχανισμού 3 σημείων. Η δεύτερη άρθρωση είναι ο “αγκώνας” του μηχανισμού και η τρίτη είναι το σημείο άρθρωσης του στο θυρόφυλλο. Χρησιμοποιούνται κυρίως όταν δεν είναι δυνατό ή εύκολο να εγκατασταθεί γραμμικός μηχανισμός επειδή η απόσταση της θέσης εγκατάστασης του μηχανισμού από το επίπεδο της κλειστής πόρτας είναι πολύ μεγάλη. Και πάλι η κινηματική είναι αρκετά περίπλοκη, οπότε ο κατασκευαστής συνήθως δίνει την γωνιακή ταχύτητα του μηχανισμού ενώ προδιαγράφει και την “ιδανική” θέση εγκατάστασης ώστε ο μηχανισμός να μπορεί να ασκήσει την δύναμη που πρέπει.
• Υποδαπέδιοι μηχανισμοί. Ο μηχανισμός περιστρέφει έναν άξονα ο οποίος αποτελεί την μία άρθρωση μίας ράβδου. Η άλλη πλευρά της ράβδου πιάνει στο κάτω μέρος του θυρόφυλλου με μία άρθρωση-κύλιση (γλίστρα). Χρησιμοποιούνται κυρίως όταν δεν υπάρχει δυνατότητα για εγκατάσταση άλλων τύπων μηχανισμού ή όταν θέλουμε ο μηχανισμός να είναι “αόρατος”. Και εδώ η κινηματική είναι αρκετά περίπλοκη, οπότε ο κατασκευαστής συνήθως δίνει την γωνιακή ταχύτητα του μηχανισμού ενώ προδιαγράφει και την “ιδανική” θέση εγκατάστασης ώστε ο μηχανισμός να μπορεί να ασκήσει την δύναμη που πρέπει.
• Μηχανισμοί με γλίστρα. Πρακτικά πρόκειται για τον ίδιο τρόπο λειτουργίας με τους υποδαπέδιους (άρθρωση στη μεριά του μηχανισμού και άρθρωση-κύλιση στο θυρόφυλλο) αλλά ο μηχανισμός εγκαθίσται στην κολόνα και όχι κάτω από τους μεντεσέδες. Συνήθως πρόκειται για μηχανισμούς σχεδιασμένους βασικά σαν αρθρωτούς, όπου χρησιμοποιούμε σύνδεσμο με γλίστρα λόγω ειδικών απαιτήσεων (πχ σμεμηχανισμούς λεπτού προφίλ για εγκατάσταση σε στενές κολώνες).

Ο κάθε κατασκευαστής, προδιαγράφει συνθήκες λειτουργίας και πεδίο εφαρμογής για τους μηχανισμούς του και εμείς σεβόμαστε απόλυτα αυτές τις προδιαγραφές. Για το λόγο αυτό, δεν διαθέτουμε τους μηχανισμούς αυτούς για οποιαδήποτε άλλη χρήση ή ιδιοκατασκευή. Ειδικότερα, δεν διαθέτουμε ούτε εγκαθιστούμε μηχανισμούς για ανοιγόμενες-πτυσσόμενες θύρες (και προτείνουμε ανεπιφύλακτα να αποφύγετε τέτοιου είδους θύρες, λόγω της ιδιαίτερα προβληματικής λειτουργίας τους ως αυτόματες).

Όταν μας ζητάτε προσφορά για έναν μηχανισμό ανοιγόμενων θυρών, χρειαζόμαστε τα παρακάτω στοιχεία:

1. Λειτουργικότητα πόρτας
   1. Η πόρτα δουλεύει άνετα σαν χειροκίνητη ή χρειάζεται να βάζουμε πολλή δύναμη έστω και σε κάποιο σημείο της διαδρομής της?
   2. Μήπως “κρεμάει”, τρίζει ή έχει άλλα προβλήματα?
2. Μέγιστη συχνότητα χρήσης
   1. Πόσα είναι τα περισσότερα ανοιγοκλεισίματα που θα κάνει σε ώρα αιχμής?
3. Είδος πόρτας και γεωμετρία ανοίγματος.
   1. Είναι μονόφυλλη ή δίφυλλη?
   2. Είναι καγκελόπορτα ή τυφλή?
   3. Πως και από τι υλικό είναι φτιαγμένη η πόρτα και οι κολώνες?
   4. Τι βάρος έχει, κατ’ εκτίμηση, κάθε θυρόφυλλο?
   5. Τι διαστάσεις έχουν τα θυρόφυλλα και τι χώροι υπάρχουν στο πλάι τους?
4. Επιθυμητός τρόπος λειτουργίας.
   1. Πως θέλετε να ενεργοποιείται? (πχ με τηλεχειρισμό, μπουτόν, μπουτόν-κλειδί κλπ)
   2. Τι άλλα παρελκόμενα θέλετε να έχει? (πχ φανό ειδοποίησης κλπ)

Παρακάτω, αναλύουμε αυτά τα στοιχεία.

Η πόρτα πρέπει λειτουργεί άψογα ακόμη και σαν χειροκίνητη. Για παράδειγμα, δεν πρέπει να “κρεμάει”, δεν πρέπει να παρουσιάζει δυσκολία κίνησης σε κανένα σημείο της διαδρομής της στο άνοιγμα και το κλείσιμο, δεν πρέπει να ξύνει το δάπεδο κλπ. Επίσης, πρέπει τόσο η πόρτα όσο και οι κολώνες να είναι στιβαρές.

Εάν μία πόρτα δεν λειτουργεί σωστά ως χειροκίνητη, δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να μετατραπεί σε αυτόματη προτού επισκευαστεί.

Η αυτοματοποίηση μίας δυσλειτουργικής πόρτας όχι μόνο δεν μειώνει τα προβλήματά της αλλά, αντίθετα, τα αυξάνει.

Η πληροφορία που μας ενδιαφέρει δεν είναι τόσο το πόσα ανοιγοκλεισίματα κάνει η πόρτα μέσα σε μία μέρα. Πιο πολύ μας ενδιαφέρει πόσα ανοιγοκλεισίματα κάνει σε ώρες αιχμής.

Για παράδειγμα, εάν μας λέγατε ότι “κάνει 50 ανοιγοκλεισίματα την ημέρα” η λογική πρότασή μας θα έπρεπε να είναι για ένας απλός ηλεκτρομηχανικός μηχανισμός. Εάν όμως η πραγματικότητα είναι “κάνει 50 ανοιγοκλεισίματα την ημέρα - σχεδόν όλα γίνονται το πρωί που έρχονται και το μεσημέρι που φεύγουν οι εργαζόμενοι από τη δουλειά” μιλάμε για συχνότητα χρήσης τέτοια που απαιτεί ηλεκτροϋδραυλικό μηχανισμό.

Εάν πάλι η συχνότητα χρήσης είναι ιδιαίτερα μεγάλη και/ή έχετε απαίτηση για μεγάλη ταχύτητα ανοιγοκλεισίματος, τότε οι μηχανισμοί ανοιγόμενων θυρών δεν είναι η σωστή λύση. Υπάρχουν πολύ καταλληλότερα προϊόντα για τέτοιες περιπτώσεις: για παράδειγμα, οι μπάρες ελέγχου κυκλοφορίας.

Αναλυτικά, μας ενδιαφέρουν τα εξής:

• Εάν η πόρτα είναι μονόφυλλη ή δίφυλλη. Εάν είναι μονόφυλλη πρέπει επίσης να γνωρίζουμε εάν ανοίγει προς τα δεξιά ή προς τα αριστερά (όπως την βλέπουμε από το εσωτερικό της αυλής).
• Εάν τα θυρόφυλλα είναι συνεχή (τυφλά, ταμπλαδωτά) ή όχι (πχ καγκελόπορτα) και το εάν η περιοχή εγκατάστασης είναι εκτεθειμένη σε δυνατό αέρα. Φανταστείτε ένα ενιαίο θυρόφυλλο εκτεθειμένο σε δυνατό αέρα σαν το πανί ενός πλοίου - προφανώς απαιτείται ισχυρότερος μηχανισμός για να κινήσει το θυρόφυλλο σε αυτή την περίπτωση. Εάν μάλιστα η διάσταση του θυρόφυλλου είναι μεγάλη και/ή ο αέρας είναι δυνατός ή με απότομες μεταβολές έντασης, πρακτικά δεν γίνεται να αυτοματοποιηθεί. Ο κανόνας είναι ότι όσο πιο ελεύθερα περνά ο αέρας - τόσο καλύτερα θα λειτουργεί ο αυτοματισμός:

• Από τι υλικό είναι οι κολώνες ή οι τοίχοι όπου θα στηριχθεί το σταθερό άκρο του μηχανισμού (προφανώς οι κολώνες από οπλισμένο σκυρόδεμα ή από σίδερο είναι καλύτερες για σταθερή στήριξη). Επίσης, το υλικό και τρόπο κατασκευής της πόρτας. Το θυρόφυλλο πρέπει να είναι αρκετά ανθεκτικό ώστε να στηριχθεί το κινητό άκρο του μηχανισμού χωρίς να κάνει ζημιά στην πόρτα (αλλιώς πρέπει να γίνει ενίσχυση του θυρόφυλλου ώστε ο μηχανισμός να μπορεί να το κινεί χωρίς να το καταστρέψει) και, έχοντας ακουμπήσει στα μηχανικά στοπ υπό την πίεση του μηχανισμού, να μην παραμορφώνεται.
• Τι βάρος (κατά προσέγγιση) έχει κάθε θυρόφυλλο.
• Ποιές είναι οι βασικές διαστάσεις του ανοίγματος (κατά προτίμηση σε mm):
  • W: το πλάτος του θυρόφυλλου.
  • C: η απόσταση από τον άξονα περιστροφής της πόρτας (τους μεντεσέδες) μέχρι τον τοίχο.
  • D: η απόσταση από τον άξονα περιστροφής της πόρτας (τους μεντεσέδες) μέχρι την πίσω επιφάνεια της κολόνας.

Στο παραπάνω σχέδιο, απεικονίζονται αυτές οι βασικές διαστάσεις για μία δίφυλλη πόρτα. Οι δείκτες L και R περιγράφουν αντίστοιχα το αριστερό και το δεξί φύλλο της πόρτας (όπως τα κοιτάμε από το εσωτερικό της αυλής).

Αυτά είναι πιο λεπτομερή σχέδια του αριστερού, όπως το βλέπουμε από το εσωτερικό της αυλής, φύλλου της πόρτας του παραδείγματος. Παρατηρήστε ότι οι διαστάσεις που ζητάμε, πρέπει να μετρηθούν από το κέντρο των μεντεσέδων.

Οι μηχανισμοί για ανοιγόμενες θύρες απαιτούν καλή μελέτη της γεωμετρίας του χώρου για να δουλέψουν σωστά.

Ένας λόγος είναι ότι τα σημεία όπου στηρίζονται, τόσο στο σταθερό μέρος (πχ τοίχος, κολώνα) όσο και στο κινητό μέρος (θυρόφυλλο) πρέπει να είναι σε συγκεκριμένες ώστε ο μηχανισμός να μπορεί να δώσει την απαιτούμενη δύναμη για να λειτουργήσει την πόρτα. Εάν για παράδειγμα έχουμε ένα μηχανισμό τύπου μπράτσου και αυτός εγκατασταθεί πολύ κοντά στον άξονα των μεντεσέδων του φύλλου, τότε η δύναμη που βάζει δεν θα μεταφράζεται στη μεγάλη ροπή που απαιτείται για να κινήσει το φύλλο. Εάν πάλι εγκατασταθεί πολύ μακριά από τον άξονα των μεντεσέδων του φύλλου, τότε πιθανόν να μην επαρκεί η διαδρομή του μηχανισμού για να μας δώσει μεγάλη γωνία ανοίγματος (πχ 120°).

Ένας άλλος λόγος είναι ότι, ειδικά όταν έχουμε τοίχους ή άλλα εμπόδια, στην κάθετη προς το επίπεδο του ανοίγματος διεύθυνση, ο χώρος μπορεί να μην επαρκεί ούτε καν για να φιλοξενήσει έναν γραμμικό μηχανισμό ή να μην είναι δυνατό να έχουμε άνοιγμα του φύλλου σε γωνία μεγαλύτερη από 90°. Στο παρακάτω παράδειγμα, δεν έχουμε επαρκή χώρο εγκατάστασης αριστερά αφού, όταν το θυρόφυλλο ανοίγει εφάπτεται με τον πλαϊνό τοίχο:

• Εάν η διαθέσιμη διάσταση C είναι μικρή για γραμμικό ηλεκτρομηχανικό μηχανισμό, αναγκαστικά περνάμε σε γραμμικό ηλεκτροϋδραυλικό μηχανισμό.
• Εάν η διαθέσιμη διάσταση D είναι μεγάλη για γραμμικό μηχανισμό, υπάρχει η λύση του αρθρωτού (καραγκιόζη) που όμως θέλει πολύ μεγάλη διάσταση C.
• Εάν η γεωμετρία του χώρου είναι ιδιαίτερα προβληματική (και μικρό C και μεγάλο D), οι επιλογές σας είναι:
  • Να επιλέξετε εξωτερικό άνοιγμα της πόρτας (ανάποδο άνοιγμα) εάν βέβαια το επιτρέπει ο χώρος σας.
  • Να στραφείτε σε υποδαπέδιους μηχανισμούς (που έχουν αυξημένο κόστος και δυσκολότερη εγκατάσταση).
  • Να ανακατασκευάσετε την πόρτα σας, να γκρεμίστε τοίχους και/ή να κόψετε κολόνες, ώστε να δημιουργήσετε τους απαιτούμενους χώρους (δεν αναλαμβάνουμε τέτοιες εργασίες).

Πρέπει να μας πείτε με ποιόν τρόπο θα ελέγχετε την πόρτα (πχ με τηλεχειρισμό, μπουτόν, μπουτόν-κλειδί κλπ).

Επίσης, πιθανόν να θέλετε άλλα παρελκόμενα όπως φανό ειδοποίησης (αναβοσβήνει όταν η πόρτα κινείται), ηλεκτρική κλειδαριά (συνεργάζεται με τον μηχανισμό και κλειδώνει-ξεκλειδώνει αυτόματα) κλπ. Βεβαίως, εάν κρίνουμε ότι κάποια παρελκόμενα είναι απαραίτητα ή πολύ χρήσιμα, θα τα προτείνουμε ούτως ή άλλως.

Για ασφαλή λειτουργία, συνιστούμε:

• Εγκατάσταση φωτοκυττάρων ασφαλείας. Πρέπει να καλυφθεί η περιοχή που σαρώνει η τροχιά της πόρτας με όσα ζεύγη απαιτούνται για αποφυγή σύγκρουσης και/ή παγίδευσης. Στο παρακάτω παράδειγμα έχει εγκατασταθεί ένα ζεύγος εμπρός από το άνοιγμα (για προστασία κατά το κλείσιμο), ένα πίσω από την επιφάνεια που καλύπτει η τροχιά της πόρτας όταν κινείται (για προστασία κατά το άνοιγμα και το κλείσιμο) και ένα στο πλάι (για προστασία κατά το άνοιγμα) ώστε να μην έχουμε παγίδευση μεταξύ θυρόφυλλου και τοίχου.

• Εγκατάσταση φανού ειδοποίησης (αναβοσβήνει όταν η πόρτα είναι σε κίνηση, προειδοποιώντας τους διερχόμενους).

Σε κάθε περίπτωση, η εγκατάσταση διατάξεων ασφαλείας δεν επαφίεται στην κρίση του πελάτη αλλά πρέπει να γίνει σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο.

Η σχετική Κοινοτική Νομοθεσία βασίζεται στην 98/37/EC - Machinery Directive (MD) και τα EN 12453 "Industrial, commercial and garage doors and gates - Safety in use of power operated doors - Requirements" & EN 12445 "Industrial, commercial and garage doors and gates - Safety in use of power operated doors - Test methods".

Οι φωτοηλεκτρικές διατάξεις ασφαλείας αναλύονται στο EN 12978 "Industrial, commercial and garage doors and gates - Safety devices for power operated doors and gates - Requirements and test methods".

Επιπλέον, τα EN 12604 "Industrial, commercial and garage doors and gates - Mechanical aspects - Requirements", EN 12605 "Industrial, commercial and garage doors and gates - Mechanical aspects - Test methods" & EN 13241-1 "Industrial, commercial and garage doors and gates - Product standard - Part 1: Products without fire resistance or smoke control characteristics" και η 89/106/EEC - Construction Products Directive (CPD) καθορίζουν τις απαιτήσεις ασφαλείας για την προς αυτοματοποίηση πόρτα.

Στο παρακάτω σχήμα απεικονίζονται οι περιοχές πιθανού μηχανικού κινδύνου για μία τυπική αυτόματη ανοιγόμενη θύρα. Πρόκειται για τις περιοχές επί ή πλησίον της αυτόματης θύρας όπου μπορεί να προκληθεί βλάβη, λόγω μηχανικού αιτίου, σε μη προστατευμένο άτομο.

Ο μηχανικός κίνδυνος μπορεί να εμφανίζεται με μία από τις παρακάτω μορφές:

Διάφοροι μηχανικοί κίνδυνοι
Κρούση	Σύνθλιψη
Διάτμηση	Σύρσιμο
Ψαλιδισμός	Αγκίστρωση

Εάν η πόρτα έχει κατασκευαστεί, ώστε να τηρούνται διαστάσεις ενός από τα παρακάτω σχήματα, ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος από κρούση και σύνθλιψη στην περιοχή ανοίγματος (περιοχή πιθανού μηχανικού κινδύνου Β).

Πρέπει να τονιστεί ότι η σωστή επιλογή, εγκατάσταση και ρύθμιση του μηχανισμού αυτοματοποίησης και των παρελκομένων του μπορεί να μειώσει σημαντικά τους πιθανούς κινδύνους, όμως αυτό δεν αναιρεί καθόλου την υποχρέωση του κατασκευαστή της πόρτας να λάβει τα ενδεδειγμένα μέτρα για την μείωση των σχετικών κινδύνων.

Ανάλογα με το ποιος και σε τι περιβάλλον χειρίζεται την αυτόματη πόρτα, το EN 12453 "Industrial, commercial and garage doors and gates - Safety in use of power operated doors - Requirements" καθορίζει 3 τύπους χρήσης:

• Τύπος 1: Ένας πεπερασμένος αριθμός χρηστών είναι εκπαιδευμένοι για τον χειρισμό της πόρτας και η πόρτα βρίσκεται σε χώρο περιορισμένης πρόσβασης.
• Τύπος 2: Ένας πεπερασμένος αριθμός χρηστών είναι εκπαιδευμένοι για τον χειρισμό της πόρτας αλλά η πόρτα βρίσκεται σε χώρο γενικής πρόσβασης.
• Τύπος 3: Επιτρέπεται ο χειρισμός της πόρτας από χρήστες χωρίς ιδιαίτερη εκπαίδευση ή η πόρτα βρίσκεται σε χώρο γενικής πρόσβασης.

Επίσης, το ίδιο πρότυπο, καθορίζει 5 τύπους συσκευών ασφαλείας:

• A: Μπουτόν εντολής όπου η κίνηση διαρκεί όσο το μπουτόν κρατιέται πατημένο.
• B: Μπουτόν-κλειδί εντολής όπου η κίνηση διαρκεί όσο το κλειδί κρατιέται γυρισμένο.
• C: Έλεγχος δύναμης με ηλεκτρονικό τρόπο (πχ αμπερομετρικό) ή με αισθητήρα επαφής (πχ ακμή ασφαλείας).
• D: Ανίχνευση παρουσίας προσώπων ή αντικειμένων, ιστάμενων στο δάπεδο, στην μία πλευρά της πόρτας (πχ φωτοηλεκτρικοί αισθητήρες - δηλαδή φωτοκύτταρα ασφαλείας)
• E: Ανίχνευση παρουσίας σχεδιασμένη και υλοποιημένη κατά τρόπο που, σε καμία περίπτωση, να μην επιτρέπει στο κινούμενο θυρόφυλλο να αγγίξει κάποιο πρόσωπο (πχ κουρτίνες IR).

Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τις ελάχιστες απαιτήσεις επιπέδου ασφαλείας, ανάλογα με την χρήση, για την περιοχή A του παραπάνω σχήματος (την, κινούμενη εντός του ανοίγματος, κατακόρυφη πλευρά της πόρτας). Η ασφάλεια στην συγκεκριμένη περιοχή είναι η πρώτη προτεραιότητα στον όλο σχεδιασμό.

Το αυτόματο κλείσιμο της πόρτας, μετά την παρέλευση κάποιου χρονικού διαστήματος, είναι ένα χαρακτηριστικό που διαθέτει σχεδόν κάθε ηλεκτρονικός πίνακας ελέγχου που γνωρίζουμε - φυσικά και οι δικοί μας. Αρκετοί πελάτες, ζητάνε την ενεργοποίησή του και αρκετοί ανταγωνιστές το παρουσιάζουν σαν ιδιαίτερα βολική λειτουργία.

Φυσικά και εάν ο πελάτης, έχοντας γνώση των ενστάσεών μας, το επιθυμεί, μπορούμε να ρυθμίσουμε την πόρτα για αυτόματο κλείσιμο. Δεν το προτείνουμε όμως ανεπιφύλακτα: Ναι μεν το αυτόματο κλείσιμο ακούγεται βολικό και, με το κατάλληλο επίπεδο ασφαλείας είναι αποδεκτό, αλλά δεν παύει να είναι πηγή πιθανών προβλημάτων. Ακολουθούν μερικά παραδείγματα:

• Ανοίγετε την πόρτα και φεύγετε. Εάν η πόρτα κατά το κλείσιμο συναντήσει εμπόδιο (ενεργοποίηση μηχανισμού αντισύνθλιψης, φωτοκυττάρων ασφαλείας κλπ), δεν θα κλείσει και εσείς δεν θα το γνωρίζετε καν. Υπ’ όψιν ότι κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί και σε περίπτωση που δεν υπάρχει σοβαρό πρόβλημα ασφάλειας αλλά τα φωτοκύτταρα ασφαλείας έχουν κουνηθεί λίγο ή έχουν καλυφθεί από σκόνη ή όπου κάποιος περίμενε να φύγετε και μπλόκαρε την πόρτα ή κάποια συσκευή ασφαλείας για να “κάνει ήσυχα τη δουλειά του”.
• Έχετε απομακρυνθεί από την πόρτα και αυτή είναι ακόμη ανοιχτή. Έρχεται κάποιος άλλος χρήστης της πόρτας, με το δικό του όχημα, μετά από εσάς και πάει να περάσει γρήγορα, όσο βλέπει την πόρτα ανοιχτή. Συμπτωματικά, εκείνη την ώρα η πόρτα αρχίζει να κλείνει, οπότε αντιδρά φρενάροντας απότομα με αποτέλεσμα το όχημα που ακολουθεί πίσω του να συγκρουστεί μαζί του. Ακόμη όμως και να μην υπήρχε το ενδεχόμενο τέτοιας σύγκρουσης, είναι αρκετά τρομαχτικό το να βλέπει κανείς την πόρτα να κλείνει μόνη της μπροστά του χωρίς προφανή λόγο.

Η δική μας συμβουλή είναι: είναι καλύτερο να έχετε πάντα οπτική επαφή με την πόρτα και να την χειρίζεστε πάντα εσείς.

Κάτι που αρκετές φορές μας ζητάνε, είναι μηχανισμοί που να ανοιγοκλείνουν όσο το δυνατόν πιο γρήγορα το θυρόφυλλο. Θέλουμε να ξεκαθαρίσουμε ότι, βάσει των Κοινοτικών Προτύπων EN 12453 και EN 12445, οι συγκεκριμένοι μηχανισμοί απαγορεύεται να κινούν το θυρόφυλλο με υπερβολική ταχύτητα. Το ποιά ταχύτητα θεωρείται υπερβολική, τα συγκεκριμένα Κοινοτικοί Πρότυπα, δεν το προδιαγράφουν άμεσα αλλά έμμεσα: προδιαγράφουν την μέγιστη δύναμη συναρτήσει του χρόνου που επιτρέπεται να ασκήσει το κινούμενο θυρόφυλλο επί ενός εμποδίου (πχ όχημα, άνθρωπος) πριν δράσει αποτελεσματικά ο μηχανισμός αντισύνθλιψης (πχ ηλεκτρονικό φρένο, ρυθμιζόμενος συμπλέκτης). Έτσι, οι κατασκευαστές, βάση της δικής τους κρίσης, περιορίζουν τις μέγιστες ταχύτητες κίνησης των μηχανισμών σε επίπεδα τέτοια που, με σωστή εγκατάσταση, να μπορούν να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις των παραπάνω Κοινοτικών Προτύπων και της εκάστοτε Εθνικής Νομοθεσίας.

Εάν ακόμη δεν έχετε κατασκευάσει την πόρτα σας, τότε καλό είναι να έχετε υπ’ όψιν, πέρα από τα παραπάνω, και τα εξής:

• Οι ανοιγόμενες πόρτες έχουν μία σειρά από μειονεκτήματα απέναντι στις συρόμενες πόρτες:
  • αυτοματοποιούνται δυσκολότερα από τις συρόμενες και με μεγαλύτερο κόστος
  • είναι δυσκολότερο να καλυφθούν αποτελεσματικά με συσκευές ασφάλειας (απαιτούν δύο ζεύγη φωτοκύτταρα ασφαλείας)
  • δεσμεύουν περισσότερο χώρο (σκεφτείτε πόσο κοστίζει η έκταση του οικοπέδου που καλύπτει η πόρτα όταν ανοιγοκλείνει και θα δείτε ότι πρόκειται για μία πολύ ακριβή επιλογή)
  • εάν δεν είναι σωστά κατασκευασμένες και στηριγμένες, έχουν την τάση να “κρεμάνε” με τον καιρό
• Όταν το θυρόφυλλο είναι στην ανοιχτή του θέση, πρέπει να υπάρχει αρκετός “αέρας” ανάμεσα σε αυτό και σε τυχόν τοίχο ή άλλα εμπόδια (η διάσταση C του αντίστοιχου σχήματος). Εμείς συνιστούμε μία απόσταση τουλάχιστον 40 cm.
• Το θυρόφυλλο δεν πρέπει να απέχει υπερβολικά από το πίσω μέρος της κολόνας ή του τοίχου στήριξης (η διάσταση D του αντίστοιχου σχήματος). Εμείς συνιστούμε μία απόσταση μικρότερη από 15 cm.
• Εάν το πλάτος του ανοίγματος είναι πάνω από 4 m, προτιμήστε μία δίφυλλη πόρτα έναντι μία μονόφυλλης.
• Για τα ηλεκτρολογικά, δείτε επίσης την ενότητα 'Καλωδιώσεις’ καθώς και τα εγχειρίδια του μηχανισμού που επιλέξατε.

Σε αυτή την περίπτωση, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι μπορείτε να εγκαταστήσετε τον νέο μηχανισμό στα ίδια σημεία στήριξης που χρησιμοποιήσατε για τον παλιό. Πρέπει οπωσδήποτε να ακολουθήσετε τη γεωμετρία εγκατάστασης που προδιαγράφουν τα εγχειρίδια του κατασκευαστή, ακόμη και εάν αυτό σημαίνει εκ’ νέου εγκατάσταση των σημείων στήριξης.

Η ενότητα 'Αυτόματες αυλόπορτες και μπάρες ελέγχου κυκλοφορίας’ περιέχει πολλές χρήσιμες πληροφορίες. Αξίζει να ρίξετε μία ματιά, ειδικά εάν ακόμη δεν έχετε φτάσει στο στάδιο κατασκευής της ίδιας της πόρτας.

Για όσους επιθυμούν μια πιο τεχνική ανάλυση, η ενότητα 'Γραμμικοί μηχανισμοί (μπράτσα) για ανοιγόμενες θύρες’ εστιάζει στη σχέση που έχει το είδος του μηχανισμού και η γεωμετρία της εγκατάστασης, με την λειτουργίας της πόρτας και την αντοχή της σε ανεμοπίεση.