GENIUS Control 338 (JA338) - Ηλεκτρονικός πίνακας ελέγχου για έλεγχο φωτισμού 230VAC

Ηλεκτρονικός πίνακας ελέγχου, τύπου Control 338, της εταιρείας GENIUS S.p.A., για έλεγχο φωτισμού 230 V AC.

Δίνει την δυνατότητα να ανάβουμε και να σβήνουμε φώτα μέσω μίας σειράς από εξωτερικές εντολές (πχ από μπουτόν, αισθητήρες παρουσίας, ανίχνευση ενεργοποίησης φανού ειδοποίησης αυτοματισμού, μέσω τηλεχειρισμού κλπ) και/ή την ένταση του φωτός που ανιχνεύει ο ενσωματωμένος αισθητήρας (φωτοτρανζίστορ/φωτοκύτταρο).

Μπορεί να ρυθμιστεί ώστε να λειτουργεί με συγκεκριμένες λογικές λειτουργία που μας εξυπηρετούν, ενώ παράμετροι όπως χρόνος παύσης (χρόνος αυτόματου σβησίματος) και ένταση φωτός για ενεργοποίηση/απενεργοποίηση είναι επίσης ρυθμιζόμενες.

Κατ' αρχήν πρέπει να γνωρίζετε ότι η συνδεσμολογία και ο προγραμματισμός ενός πίνακα ελέγχου για έλεγχο φωτισμού, όπως ο GENIUS Control 338, είναι μία αρκετά λεπτή διαδικασία. Εάν δεν έχετε προηγούμενη εμπειρία με τέτοιου είδους πίνακες, καλό είναι πρώτα να εξοικειωθείτε με τις δυνατότητες και τον τρόπο που δουλεύει και προγραμματίζεται.

ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ:

Δεν πρέπει να γίνονται εργασίες στον πίνακα όταν αυτός είναι υπό τάση (συνδεδεμένος στο ρεύμα). Όλες οι συνδέσεις πρέπει να γίνονται με τον πίνακα αποσυνδεδεμένο από το ρεύμα.

Για ασφάλεια:

1. αποσυνδέστε τον πίνακα από το ρεύμα,
2. λάβετε όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να μην γίνει κατά λάθος επανασύνδεση,
3. κάντε τις συνδέσεις με σωστό τρόπο,
4. επανασυνδέστε τον πίνακα με το ρεύμα,
5. πραγματοποιήστε τις ρυθμίσεις και δοκιμές, με μεγάλη προσοχή.

• Η τροφοδοσία με ρεύμα πρέπει να είναι από ξεχωριστή γραμμή, με δική της διάταξη ασφαλείας στον πίνακα παροχής ρεύματος και σωστή γείωση. Στη γραμμή αυτή δεν συνδέουμε καμία άλλη συσκευή.
• Η απαιτούμενη διάταξη ασφαλείας στον πίνακα ρεύματος (ασφάλεια) είναι διπολικός Διαφορικός Διακόπτης Εντάσεως (ΔΔΕ - αντιηλεκτροπληξιακός, ηλεκτρονόμος ασφαλείας, ρελέ διαρροής ή ρελέ διαφυγής όπως συνηθίζουν να τον αποκαλούν οι τεχνικοί) με ονομαστική ένταση λειτουργίας 6A και όριο ενεργοποίησης 30 mA ή λιγότερο. Σημειώστε ότι, με βάση το εθνικό πρότυπο ΕΛΟΤ HD 384 (παρ. 471.2.3), επιβάλλεται η χρήση ΔΔΕ για εγκαταστάσεις που επεκτείνονται εκτός του κτιρίου.
• Η ελάχιστη διατομή του καλωδίου τροφοδοσίας με ρεύμα είναι 3×1.5 mm² (φάση, ουδέτερος & γείωση).

Τα βασικά μέρη του πίνακα είναι τα παρακάτω:

• F1: Ασφάλεια ταχείας τήξεως F1 5×20 250mA/250V (προστατεύει το κύκλωμα του πίνακα)
• TF1: Μετασχηματιστής
• FT1: Αισθητήρας ανίχνευσης έντασης φωτισμού περιβάλλοντος (φωτοτρανζίστορ - phototransistor)
• TR1: Ποτενσιόμετρο (trimmer) για ρύθμιση της ευαισθησίας του αισθητήρα ανίχνευσης έντασης φωτός
• LD1: Ενδεικτικό LED αισθητήρα ανίχνευσης έντασης φωτός
• J1: Τροφοδοσία με ρεύμα 230VAC από το δίκτυο και τροφοδοσία με ρεύμα 230VAC προς τα εξωτερικά φώτα (ενδείξεις L, N, NO, C και (L))
• J2: Ταχυσύνδεσμος 5-pin για σύνδεση περιφερειακών
• J3: Εντολή από μπουτόν για ενεργοποίηση φωτισμού
• DS1: Μικροδιακόπτες προγραμματισμού (dip-switches)

Η συνδεσμολογία του πίνακα περιγράφεται αναλυτικά στο παρακάτω σχήμα:

Ορισμένες βασικές παρατηρήσεις για την συνδεσμολογία:

• Παρατηρήστε στο σχήμα ότι ο ουδέτερος της τροφοδοσίας με ρεύμα 230 VAC είναι ταυτόχρονα και ο ουδέτερος τόσο του εξωτερικού φωτισμού όσο και τυχόν εξόδου 230 VAC για φανό ειδοποίησης λειτουργίας από πίνακα ελέγχου αυτοματισμού.
• Εάν συνδεθεί ή έξοδος 230 VAC για ειδοποίησης λειτουργίας από τον πίνακα ελέγχου κάποιου αυτοματισμού ως είσοδος στον πίνακα, τότε έχουμε την δυνατότητα να ενεργοποιείται ο φωτισμός όταν ο πίνακας του αυτοματισμού ενεργοποιεί τον φανό ειδοποίησης. Σημειώστε ότι δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει συνδεδεμένος φανός ειδοποίησης λειτουργίας.

• L: Φάση 230V~ 50Hz. Παροχή ρεύματος για την λειτουργία του πίνακα.
• N: Ουδέτερος 230V~ 50Hz. Κοινός για τις παρακάτω παροχές:
  • Ουδέτερος για την λειτουργία του πίνακα.
  • Ουδέτερος εξωτερικού φωτισμού.
  • Ουδέτερος φανού ειδοποίησης λειτουργίας (από πίνακα ελέγχου αυτοματισμού).
• NO: Φάση 230V~ 50Hz. Είσοδος για παροχή ρεύματος για την λειτουργία του εξωτερικού φωτισμού. Ο πίνακας ελέγχει ένα ρελέ το οποίο, όταν ενεργοποιείται, κλείνει κύκλωμα μεταξύ των επαφών (NO) και C, τροφοδοτώντας με ρεύμα τον εξωτερικό φωτισμό.
  Σημαντικό: η συγκεκριμένη σύνδεση πρέπει να προστατεύεται από ασφάλεια 10A (βλέπε ασφάλεια F στο σχέδιο συνδεσμολογίας).
• C: Φάση 230V~ 50Hz. Έξοδος για παροχή ρεύματος για την λειτουργία του εξωτερικού φωτισμού. Βλέπε και επαφή NO παραπάνω.
• (L): Φάση 230V~ 50Hz. Είσοδος από την αντίστοιχη έξοδο για φανό ειδοποίησης λειτουργίας του πίνακα ελέγχου του αυτοματισμού. Με την συγκεκριμένη σύνδεση, όταν ο πίνακας ελέγχου του αυτοματισμού ενεργοποιεί τον φανό ειδοποίησης, το ρεύμα τροφοδοσίας του φανού ανιχνεύεται από τον πίνακα φωτισμού και μεταφράζεται ως εντολή ενεργοποίησης. Προϋπόθεση είναι η είσοδος να έχει ημιτονοειδή μορφή με εύρος 230V ± 5%, συχνότητα 50 Hz και διάρκεια τουλάχιστον 80 msec.

Σύνδεση οποιουδήποτε διακόπτη Κανονικά Ανοιχτού (NO - Normally Open) τύπου, όπως μπουτόν, αισθητήρα παρουσίας κλπ που δίνει εντολή ενεργοποίησης του πίνακα φωτισμού.

Εάν θέλουμε να συνδέσουμε περισσότερους από έναν διακόπτες NO, τους συνδέουμε εν' παραλλήλω.

Ο αισθητήρας έντασης φωτισμού περιβάλλοντος (φωτοτρανζίστορ - phototransistor) FT1 έχει ρυθμιζόμενη ευαισθησία. Για να αυξήσουμε την ευαισθησία του, στρέφουμε το ποτενσιόμετρο TR1 ανθωρολογιακά.

Με το ποτενσιόμετρο TR1 στην ουσία ορίζουμε ταυτόχρονα δύο όρια:

• Άμεσα ορίζουμε το όριο ενεργοποίησης.
• Έμμεσα ορίζουμε το όριο απενεργοποίησης (ισούται με περίπου δύο φορές το όριο ενεργοποίησης).

Τα όρια αυτά επηρεάζουν μόνο τις λογικές λειτουργίας που συνδυάζονται με την λειτουργία του αισθητήρα φωτοτρανζίστορ FT1:

• Με ανίχνευση έντασης περιβάλλοντος φωτισμού (Crepuscular mode)
• Με εξωτερική εντολή, χρονοδιακόπτη και ανίχνευση έντασης περιβάλλοντος φωτισμού (Timed mode with crepuscular control)

Τα φωτοτρανζίστορ μερικές φορές αναφέρονται και σαν φωτοκύτταρα.

Μέσω των μικροδιακοπτών προγραμματισμού DS1, που διαθέτει ο πίνακας, μπορούμε να ρυθμίσουμε:

• Τον χρόνο παύσης (δηλαδή τον χρόνο κατά τον οποίο τα φώτα μένουν αναμμένα)
• Την λογική λειτουργίας

Αναλυτική περιγραφή των ρυθμίσεων θα βρείτε σε επόμενες παραγράφους.

^ Μικροδιακόπτης ^^^^^| |

#1	#2	#3	#4	#5	#6	Χρόνος παύσης
						5 sec
						15 sec
						30 sec
						60 sec
						2 min
						5 min
						10 min

Ο χρόνος πάυσης (ή χρόνος αυτόματου σβησίματος) επηρεάζει μόνο τις λογικές λειτουργίας που τον υποστηρίζουν:

• Με εξωτερική εντολή, χρονοδιακόπτη και ανίχνευση έντασης περιβάλλοντος φωτισμού (Timed mode with crepuscular control)
• Με εξωτερική εντολή και χρονοδιακόπτη (Timed mode)

Μικροδιακόπτης
#7	#8	Λογική λειτουργίας
		Με ανίχνευση έντασης περιβάλλοντος φωτισμού (Crepuscular mode)
		Με εξωτερική εντολή, χρονοδιακόπτη και ανίχνευση έντασης περιβάλλοντος φωτισμού (Timed mode with crepuscular control)
		Με εξωτερική εντολή και χρονοδιακόπτη (Timed mode)
		Δισταθής (Bistable mode)

Για ανάλυση των διάφορων λογικών λειτουργίας βλέπε παρακάτω. Σημειώσεις:

• Εξωτερική εντολή είναι οποιαδήποτε εντολή δοθεί με έναν από τους παρακάτω χώρους:
  • Στην κλέμα J1: μέσω ανίχνευσης του ρεύματος λειτουργίας του φανού ειδοποίησης που παρέχει ο πίνακας ελέγχου του αυτοματισμού στις επαφές N και (L)
  • Στον ταχυσύνδεσμο J2: μέσω του δέκτη τηλεχειρισμού που συνδέεται εκεί
  • Στην κλέμα J3: μέσω του διακόπτη που συνδέεται στις επαφές της κλέμας
• Τα όρια έντασης φωτισμού ενεργοποίησης και απενεργοποίησης ρυθμίζονται μέσω του ποτενσιομέτρου TR1 (βλέπε παραπάνω)

Η ενεργοποίηση γίνεται αποκλειστικά από τον αισθητήρα έντασης φωτισμού περιβάλλοντος (φωτοτρανζίστορ - phototransistor).

Όταν το φως που ανιχνεύει ο αισθητήρας FT1 έχει χαμηλότερη ένταση από το όριο ενεργοποίησης που έχει τεθεί μέσω του ποτενσιόμετρου (trimmer) TR1 τότε:

• Το κόκκινο ενδεικτικό LED LD1 ανάβει. Μετά από 15 sec, ενεργοποιείται το ρελέ και ο εξωτερικός φωτισμός ανάβει.
• Όταν το ρελέ ενεργοποιηθεί:
  • Όσο το φως που ανιχνεύει ο αισθητήρας έχει χαμηλότερη ένταση από το όριο απενεργοποίησης, το ρελέ μένει ενεργοποιημένο.
  • Όταν το φως που ανιχνεύει ο αισθητήρας έχει χαμηλότερη ένταση από το όριο απενεργοποίησης, το κόκκινο ενδεικτικό LED LD1 σβήνει. Μετά από 25 sec, απενεργοποιείται το ρελέ και ο εξωτερικός φωτισμός σβήνει.

Για να ενεργοποιηθεί και απενεργοποιηθεί το ρελέ, θα πρέπει κατά το μεταβατικό διάστημα η ένταση του φωτός να μην αλλάξει απότομα εκτός ορίων. Θα πρέπει δηλαδή:

• Για ενεργοποίηση: να διατηρηθεί κάτω από το όριο ενεργοποίησης για 15 sec
  (το κόκκινο ενδεικτικό LED LD1 να μένει συνεχώς αναμμένο)
• Για απενεργοποίηση: να διατηρηθεί πάνω από το όριο απενεργοποίησης για 25 sec
  (το κόκκινο ενδεικτικό LED LD1 να μένει συνεχώς σβηστό)

Σε αυτή την λογική λειτουργίας, ο πίνακας ελέγχου συνδυάζει τις εξωτερικές εντολές με τα σήματα του αισθητήρα έντασης φωτισμού περιβάλλοντος (φωτοτρανζίστορ - phototransistor).

Όταν δοθεί εξωτερική εντολή με έναν από τους παραπάνω τρόπους, το ρελέ θα ενεργοποιηθεί μόνο εάν το το φως που ανιχνεύει ο αισθητήρας FT1 έχει χαμηλότερη ένταση από το όριο ενεργοποίησης που έχει τεθεί μέσω του ποτενσιόμετρου (trimmer) TR1. Σε αυτή την περίπτωση:

• Μετά από 15 sec, ενεργοποιείται το ρελέ και ο εξωτερικός φωτισμός ανάβει. Στο ενδιάμεσο διάστημα, ο πίνακας αγνοεί οποιαδήποτε εξωτερική εντολή (στα J1, J2 ή J3).
• Όταν το ρελέ ενεργοποιηθεί:
  • Όσο το φως που ανιχνεύει ο αισθητήρας έχει χαμηλότερη ένταση από το όριο απενεργοποίησης, ο πίνακας λειτουργεί όπως στην λογική λειτουργίας “με εξωτερική εντολή και χρονοδιακόπτη”.
  • Όταν το φως που ανιχνεύει ο αισθητήρας έχει χαμηλότερη ένταση από το όριο απενεργοποίησης, το κόκκινο ενδεικτικό LED LD1 σβήνει. Εάν το ρελέ είναι ακόμη ενεργοποιημένο τότε, μετά από 25 sec, απενεργοποιείται το ρελέ και ο εξωτερικός φωτισμός σβήνει.

Σε αυτή την λογική λειτουργίας, ο πίνακας ελέγχου ενεργεί μόνο με βάση τις εξωτερικές εντολές (αγνοεί την ένταση φωτός που ανιχνεύει το φωτοτρανζίστορ).

Στην κατάσταση αναμονής το ρελέ είναι απενεργοποιημένο (επαφή ανοιχτή). Όταν δοθεί εξωτερική εντολή, ενεργοποιείται το ρελέ και ο εξωτερικός φωτισμός ανάβει.

• Όταν το ρελέ ενεργοποιηθεί:
  • Όσο η εξωτερική εντολή διατηρείται, το ρελέ παραμένει ενεργοποιημένο.
  • Όταν η εξωτερική εντολή πάψει (διακοπεί), αρχίζει και μετρά αντίστροφα ο προγραμματισμένος χρόνος παύσης (χρόνος αυτόματου σβησίματος).
    • Εάν, όσο μετρά ο χρόνος παύσης, δοθεί ξανά εξωτερική εντολή, η αντίστροφη μέτρηση σταματά και ο πίνακας λειτουργεί όπως περιγράφεται στο πρώτο βήμα.
    • Εάν ο χρόνος παύσης παρέλθει χωρίς να δοθεί εξωτερική εντολή, απενεργοποιείται το ρελέ και ο εξωτερικός φωτισμός σβήνει. Ο πίνακας είναι και πάλι σε κατάσταση αναμονής.

Σε αυτή την λογική λειτουργίας, ο πίνακας ελέγχου συμπεριφέρεται σαν διακόπτης με μανδάλωση και ενεργεί μόνο με βάση τις εξωτερικές εντολές (αγνοεί την ένταση φωτός που ανιχνεύει το φωτοτρανζίστορ).

Όταν δοθεί εξωτερική εντολή το ρελέ αλλάζει κατάσταση:

• Εάν είναι ενεργοποιημένο (φώτα αναμμένα) τότε απενεργοποιείται (τα φώτα σβήνουν) και παραμένει απενεργοποιημένο.
• Εάν είναι απενεργοποιημένο (φώτα σβηστά) τότε ενεργοποιείται (τα φώτα ανάβουν) και παραμένει ενεργοποιημένο.

Η αλλαγή κατάστασης γίνεται όταν ξεκινά η εξωτερική εντολή και όχι όταν σταματά.